Kitap

Gelecek 100 Yıl - George Friedman

"Dünyaya rasyonel bir gözle bakan kişiye, dünya rasyonel bir bakış açısı sunar. Bu ilişki karşılıklıdır." George F. Hegel

Çoğumuz daha dün ne yediğimizi hatırlamayız, yarını planlayamayız ya da bir hafta sonrasını öngöremeyiz. Bunun nedeni nedir? Belki içinde bulunduğumuz durumu analiz edememekten kaynaklanıyor bu. Peki kendinizi bir kenara bırakın da Dünyanın durumuna bakın, önümüzdeki 1 yılda ya da 10 yılda hatta 100 yılda dünya siyasi haritası nasıl olacak, ülkelerin birbirlerine yaklaşımı ne olacak diye sorsak? Muhtemelen bir çoğumuz bir süre durup kabaca bir takım öngörülerde bulunacak. (Hatta öngörü bile değil üstünkörü tahminler atacağız ortaya) Oysa bu hafta sizlerin beğenisine sunduğumuz kitabın yazarı Georger Friedman, geçmişi tahlil ederek geleceğe ışık tutuyor. 21. yüz yılı kendi varsayımları üzerinden bizlerin önüne seriyor.

Bu noktada ilk eleştirimizi getirmek isteriz, ama eleştirimiz yazara değil kitabı Türkiye'de basan Pegasus yayınlarına. Kitabın ilk baskısı yurt dışında 2009 yılının Ocak ayında yapılmış. (Bilgi Amazon.Com'dan) Eleştirimiz kitabın bizde de neden 2009 yılında basıldığı değil. Bu kitabı almak isteyen okuyucunun neden bilgilendirilmediği. Kitabın kapağına baktığınızda kitabın Türkiyedeki basım yılını bulabiliyorsunuz. Orijinal isminin yanında orijinal birinci baskısının ne zaman yapıldığının da yazılması gerektiği kanaatindeyiz. Bu konuyu neden bu kadar uzattınız diyebilirsiniz, ancak böyle bir kitapta bu önem arz ediyor zira kitabın içerisindeki öngörüler 2010 yılının sonlarına ilişkin olabiliyor. Bu durumda da durup bir düşünüyorsunuz, bu kitap 2011'de basılmamış mıydı diye...

Dönelim kitaba, kitap toplam 13 bölümden oluşuyor ve ana başlıklar halinde adım adım 100 yılı tamamlıyor. Hemen belirtmek isteriz ki George Friedman kitabını ve öngörülerini Amerikanın 21. yüzyılda tek süper güç olduğu ve olacağı varsayımı üzerinden yapıyor. ABD'yi dünyayı şekillendirme konusunda tartışmasız tek hakim ve oyun kurucu olarak kabul ediyor. (Friedman'ın bu çıkarımının Amerikan perverlik olarak algılanmaması gerektiği kanaatindeyiz, zira kitap içerisinde bunu birtakım kriterlere ve objektif verilere dayanadırıyor.) Bunu yaparken ABD - SSCB soğuk savaşı sonrası yeni bir gücün ortaya çıkmamasını, Rusya'nın kendini henüz toparlayamamış olmasını ve daha birçok unsuru da savına destek olarak kullanıyor. Friedman bununla da kalmıyor, 100 yıl boyunca ABD'nin neden gücünü koruyacağını, diğer ülkelerin neden başa güreşemeyeceğini de tarihsel verilere dayanarak, duru bir dille anlatıyor.

Friedman zaman çizgisini 20 senelik bölümler halinde incelerken bazı ülkeleri özellikle öne çıkarıyor:

- Japonya
- Polonya
- Türkiye
- Meksika

Bu dört ülkenin gelecek yıllar içerisinde 3 temel sebeple sahnede önemli rol oynayacağını belirtiyor:

- Jeopolitik konumları
- Demografik durumları (Nüfus Artış hızının azalması)
- Enerji kaynakları (Kısıtlı kaynakların tükenmesi)

Bu arada belirtmek gerekir ki Friedman Dünya üzerinde yukarıda sayılan 3 temel unsur nedeniyle gerilim yaşanması olası noktaları da fay hattı olarak nitelendiriyor ve bunları da 5 başlık halinde inceliyor:

- Pasifik Havzası
- Avrasya
- Avrupa
- İslam Dünyası ve
- Meksika

Yazar bu fay hatları üzerinde yaşanacak gerginliklerin sebeplerini ve sonuçlarını da yine kendine özgü sade ve anlaşılır üslubuyla ortaya koymuş.

Hemen belirtelim, Friedman öngörülerinde Çin'e pek de önem vermiyor gibi görünüyor. Bunu da Çin'in toplumsal yapısına, sınırlarına, komşularına ve enerji kaynaklarının durumuna bağlıyor. Çin'i kağıttan kaplan olarak nitelendirip, günümüzde Çin'e verilen önemin yersiz olduğunu vurguluyor.

Kitap genel olarak oldukça anlaşılır bir dille yazılmış ve okunmaya değer. Özelliklekuş bakışı bir görüntü isteyenler için oldukça etkileyici olduğunu söyleyebiliriz. Kitabın içerisinde ülkemize ilişkin öngörüler bulunması da kitabı Türk okuru açısından daha dikkat
çekici kılıyor. Okumanızı tavsiye ederiz.

Kitaptan bazı alıntılar:

"Amerika, tıpkı 16. yüzyıldaki Avrupa gibi, hala barbar bir yapıya sahiptir. (Bu bir ahliaki yargılama değil tanımlamadır...Kültürler üç durumun birinde yaşarlar. Birinci durum barbarlıktır... üçüncü durum çöküştür. Uygarlaşma ikinci ve en nadir bulunan durumdur... Açık bir şekilde tüm kültürler hem barbari hem uygarlaşmış hem de çürümüş insanlardan oluşmaktadır ancak her bir kültür bir ilke tarafından farklı zamanlarda etki altında bulunurlar."

"Amerika savaştan doğmuştur ve bugüne kadar sürekli artan yürüyüşünde savaşmayı sürdürmüştür. Norveç'in büyük stratejisi savaşmaktan çok daha fazla ekonomik refah olabilir fakat ABD stratejik amaçları ve ABD büyük stratejisi kaynağını korkudan almaktadır."

"AET'den doğan Avrupa Birliği (AB) aslında şizofren bir varlıktır... AB hala, 2. Dünya Savaşı'nın, Soğuk Savaş ve imparatorluk kaybının etkisinden kurtulamamış bir ulus-devletler toplumudur...Avrupa büyük bir güç değil de daha ziyade Latin Amerika gibi davranıyor. Latin Amerika'da Brezilya ve Arjantin, dünyadaki etkilerinin kısıtlı olduğunu bilerek, çoğu zaman birbirleri hakkında düşünüyorlar."

"Sonuç olarak, Türkler Amerika'nın, Rusya karşıtı stratejisi içinde önemli bir araç görevi görecektir. ABD Türkiye'yi kafkaslar ve Balkanlardak, Müslüman bölgeleri etkileme yönünde cesaretlendirecektir."

Ne Okusam

2050 - İki Bin Elli Yazar: David Passig

Gelecek öngörüsü ortaya koyan başka bir yayın:

Gelecek bilimsel olarak öngörülebilir mi?Henüz icat edilmemiş hangi teknolojiler gelecekte yaşantımıza yön verecek?Dünyanın, Türkiye'nin, hepimizin kaderini belirleyecek Ortadoğu'da düzen ne olacak?Yeni bir dünya savaşı olası mı, değil mi?Kadın, erkek, genç nüfusunda yaşanacak değişimler toplum hayatını nasıl etkileyecek?

--------------

Kitap içerisinde nüfus artış hızının kesilmesi sonucu genç nüfusa olan ihtiyacın artması, göçmen kabulü ve göçmenliğin özendirilmesi hususlarını okurken aklımıza 1931 yılında yazılmış bir eser geliyor. Zira bu eserde de geleceğe dönük olarak çizilen anti - ütopik tabloda kontrolsüz nüfusun (doğum kontrolü, ölüm kontrolü, insan ömrünün uzaması) önüne geçilebilmesi açısından bir takım önlemlerin alındığı bir dünya ile karşılaşıyorduk. Bahsettiğimiz eser Aldous Huxley'in Cesur Yeni Dünya adlı eseri... Kesinlikle tavsiye ederiz. Tıklayın

Ne İzlesem

TED Konuşmalarını daha evvel duymadıysanız, daha fazla gecikmeden sizleri bundan haberdar etmek isteriz. TED'in açılımı: Teknoloji, Eğlence, Dizayn - 1984 yılından bu yana şaşırtıcı, bilgilendirici, öğretici, ilham verici, eğlendirici konuşmaların bir araya toplandığı bir proje diyerek kısaca özetlenebilir TED.  Tıklayın

Bu kitapla ilgili olarak sizlere bir TED konuşmasından bahsedeceğiz:

Paddy Ashdown - The Global Powershift: Paddy Ashdown dünyanın küresel bir değişim içerisinde olduğunu, güç dengelerinin bugüne kadar bildiğimiz kuralların dışında işlemeye başladığı bir dönemde olduğumuzu, karşıt güçlerin dahi iç içe geçmiş olduğunu ve birinin varlığının diğerinin varlığına bağlı olduğu bir dünyada öngörülerde bulunmakta. Mutlaka izlemeniz gerektiğini düşündüğümüz bir konuşma. (İngilizce) Tıklayın

---------------

Ne okusam bölümünde de bahsettiğimiz üzere, demografik unsurların ülkeler arası ilişkileri etkilediği öngörülerinin yoğunluğunu düşündüğümüzde bu konuyu merkezine alan bir kurgu olan "Children of Men" - "Son Umut" adlı film düşüyor aklımıza. Tıklayın

Vizyon yılı : 2006
Yönetmen: Alfonso Cuarón,
Oyuncular:Clive Owen,  Michael Caine,  Julianne Moore,  Charlie Hunnam,

Dünya, 2027: Gelecek için umut gittikçe önemini kaybeden bir kaynak oluyor. Son doğan bebeğin üzerinden neredeyse 19 yıl geçmiş ve açıklanamayan evrensel çocuksuzluk her geçen yıl beşeriyet sınırlarını, gelecekteki tüm haklarından vazgeçirmeye yaklaştırmıştır...

Yazar

Yazar hakkında bilgi "Kamu Diploması Koordinatörlüğü"nden alıntıdır:

1949 yılında Macaristan’da doğan Friedman, aynı yıl ailesiyle birlikte ABD’ye göç etti. City College of New York’ta siyaset bilimi üzerine eğitim alan Friedman, daha sonra Cornell Üniversitesinde doktora yaptı. 1974-1994 arası Dickinson College’da siyaset bilimi dersleri verdi.

Friedman, Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra 1991’de ABD-Japonya ilişkilerini konu alan ‘Japonyayla Yaklaşan Savaş’ kitabını yazdı. Bilgisayar tabanlı savaş oyunlarının ilk tasarımcıları arasında yer alan Friedman, aynı zamanda, ‘Amerika’nın Gizli Savaşı’, ‘Savaşların Geleceği’ gibi çok satılan kitapların yazarı.

Louisiana State Üniversitesinde 1994’te kurduğu Jeopolitik Araştırmalar Merkezinde geçirdiği iki yılın ardından Friedman, 1996’da danışmanlık şirketi STRATFOR’u kurdu. Halen başkanlığını yürüttüğü şirket, dış politika ve uluslararası ilişkiler üzerine analizler üretiyor. ABD Savunma Bakanlığı Pentagon’a danışmanlık yapan Friedman, SHAPE, ABD Harp Okulu, Milli Savunma Üniversitesi gibi kurumlarda milli güvenlik ve savunma dersleri veriyor.

Küresel kriz sonrası yeni bir dünya düzeninin kurulacağını ve hiçbir şeyin eskisi gibi olmayacağını öngören Dr. George Friedman’ın gelecek yüzyıla ilişkin tezlerine yer verdiği ‘The Next 100 Years-A Forecast for the 21st Century’ (Gelecek 100 Yıl–21. Yüzyıl için Öngörüler) adını taşıyan kitabı da Ocak 2009’da raflarda yerini aldı.

Geçtiğimiz birkaç yüzyıllık süreci tarihsel ve jeopolitik açıdan değerlendirdiği kitabında, Türkiye’ye geniş yer veren Friedman’a göre, tarih boyunca bölgesinde etkin bir güç olan Türkiye, bölgesel konumu ve modern ekonomisiyle, gelecek yüzyılda, bölgesinde yeniden denge ve istikrar unsuru ülke olma özelliği kazanacak.

Medeniyetler çatışmasına inanmayan Friedman, ‘Türkiye, rotasını Avrupa Birliği yerine İslam dünyası ve ABD’ye çevirmeli’ tezini savunuyor ve ‘Türkiye tarih sahnesine imparatorluk olarak dönecek, Türkiye Birliği adında bir örgütlenmeye gidecek’ diyor.

Hazır yazarın STRATFOR'un kurucusu olduğundan bahsetmişken 2012 yılına girmezden evvel Anonymous adlı grubun STRATFOR'a yaptıkları için tıklayın.

Bağlan

| Fazlası...